Tác giả: Michael Snyder & Người dịch: Peggy
Ghi chú của biên tập viên: Trong vài tuần qua, kỳ vọng về hòa bình liên quan đến vấn đề Iran đã bất ngờ xuất hiện trở lại. Tuy nhiên, bài viết này đưa ra một đánh giá hoàn toàn khác: tác giả lập luận rằng sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran không phải là một bước thụt lùi về mặt ngoại giao, mà là một tín hiệu về sự leo thang xung đột mới ở Trung Đông.
Bài viết xoay quanh ba điểm rủi ro: Thứ nhất, đối thoại giữa Iran và Hoa Kỳ đã bị đình trệ, với việc Tehran đưa ra điều kiện tiên quyết là Israel rút quân khỏi Lebanon và chấm dứt các hoạt động quân sự ở Gaza và Lebanon để nối lại đàm phán; thứ hai, các cuộc tấn công của Hezbollah vào miền bắc Israel vẫn tiếp diễn, trong khi Israel vẫn giữ quyền lựa chọn tấn công Beirut; Thứ ba, Iran và các đồng minh đã bắt đầu đưa các tuyến đường vận chuyển và năng lượng toàn cầu như eo biển Hormuz và eo biển Bab el-Mandeb vào công cụ trả đũa của họ, khiến xung đột khu vực có khả năng lan rộng thành rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều quan trọng cần lưu ý là văn bản gốc mang một giọng điệu tận thế và tiên tri chiến tranh mạnh mẽ, với tác giả nâng tình hình hiện tại lên mức "Chiến tranh thế giới thứ ba đã đến". Nhận định này rõ ràng mang tính chủ quan cao và đòi hỏi người đọc phải phân tích kỹ lưỡng. Tuy nhiên, khía cạnh đáng chú ý của bài báo nằm ở việc quan sát các sự kiện xung đột riêng lẻ trong một chuỗi duy nhất: sự đổ vỡ của các cuộc đàm phán, các cuộc chiến tranh ủy nhiệm, hành động quân sự của Israel, việc khôi phục khả năng tên lửa của Iran và mối đe dọa phong tỏa các eo biển quan trọng đang cùng nhau tạo nên một cấu trúc rủi ro nguy hiểm hơn ở Trung Đông. Nói cách khác, điều thực sự đáng báo động không nhất thiết là sự thất bại của một thỏa thuận ngừng bắn cụ thể, mà là tất cả các bên đồng thời đang chơi một trò chơi đàm phán, răn đe quân sự, các tuyến đường năng lượng và các lực lượng ủy nhiệm khu vực. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, chiến trường Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến an ninh khu vực mà còn có thể định hình lại giá năng lượng toàn cầu, chi phí vận chuyển và định giá rủi ro của cạnh tranh giữa các cường quốc. Sau đây là văn bản gốc: Xung đột Trung Đông đã kéo dài hơn hai năm rưỡi, nhưng hầu hết mọi người vẫn chưa thực sự hiểu tầm quan trọng của nó. Đây không chỉ là một cuộc khủng hoảng Trung Đông khác đến rồi đi. Thực tế là, đây là cuộc xung đột lớn, thực sự. Trong vài tuần qua, các phương tiện truyền thông chính thống đã liên tục khẳng định rằng một thỏa thuận lâu dài với Iran nằm trong tầm tay, và hòa bình cuối cùng cũng đang đến gần ở Trung Đông; trong khi tôi liên tục cảnh báo rằng một thỏa thuận lâu dài là điều không thể. Trên thực tế, tuần trước tôi đã viết rằng một thỏa thuận lâu dài với Iran đã trở nên bất khả thi. Nhiều người nghĩ rằng tôi đã hoàn toàn sai, nhưng giờ đây, các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran đã hoàn toàn đổ vỡ. Khi Tổng thống Trump lần đầu tiên biết rằng Iran đã chấm dứt các cuộc đàm phán hòa bình, phản ứng của ông là ông "không quan tâm" vì các cuộc đàm phán đã "bắt đầu trở nên rất nhàm chán". Hôm thứ Hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong một cuộc phỏng vấn với CNBC, đã hạ thấp tầm quan trọng của việc các cuộc đàm phán hòa bình với Iran có thể đổ vỡ, nói rằng, "Thành thật mà nói, tôi không quan tâm nếu chúng kết thúc." Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với phóng viên Eamon Javers của CNBC chiều thứ Hai, Trump nói, "Tôi thực sự không quan tâm. Tôi hoàn toàn không quan tâm." Ông cũng tuyên bố rằng các cuộc đàm phán kéo dài "đã bắt đầu trở nên rất nhàm chán." Nhưng rõ ràng, Tổng thống Trump vẫn quan tâm, vì ông đã nhanh chóng nói chuyện với các nhà lãnh đạo của Israel và Hezbollah. Khi Trump thông báo điều này, mọi người đều reo hò. Tuy nhiên, ngay sau đó, các báo cáo cho thấy Hezbollah đã bắn thêm tên lửa vào miền bắc Israel. Hezbollah sẽ không dừng lại, và Iran cũng không muốn họ dừng lại. Trên thực tế, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran dường như đã bí mật khuyến khích Hezbollah leo thang các cuộc tấn công. Theo Axios hôm thứ Hai, trích dẫn một quan chức Lebanon, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã thúc giục Hezbollah leo thang chiến tranh chống lại Israel để giành lợi thế trong các cuộc đàm phán với Hoa Kỳ. Nếu tên lửa và máy bay không người lái tiếp tục rơi xuống miền bắc Israel, hậu quả là điều không thể tránh khỏi. Theo yêu cầu của Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã hủy bỏ kế hoạch tấn công Beirut. Tuy nhiên, sau khi nói chuyện với Trump, ông cảnh báo rằng chiến dịch tấn công Beirut của Israel sẽ tiếp tục nếu Hezbollah không ngừng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Thủ tướng Netanyahu tuyên bố rằng Israel sẽ thực hiện kế hoạch trước đó là tấn công Beirut nếu Hezbollah không ngừng các cuộc tấn công vào miền bắc Israel. Trước đó, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố rằng Lực lượng Phòng vệ Israel sẽ không tiến vào thủ đô Lebanon, và Israel và Hezbollah sẽ ngừng tấn công lẫn nhau. Trong một tuyên bố bằng tiếng Do Thái, Netanyahu nói: "Tôi đã nói chuyện với Tổng thống Trump tối nay và nói với ông ấy rằng nếu Hezbollah không ngừng tấn công các thành phố và dân thường của chúng tôi, Israel sẽ tấn công các mục tiêu khủng bố ở Beirut. Lập trường của chúng tôi vẫn không thay đổi." Ông cũng tuyên bố: "Trong khi đó, Lực lượng Phòng vệ Israel sẽ tiếp tục các hoạt động theo kế hoạch ở miền nam Lebanon." Điều này hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với người Iran. Họ nói với chúng tôi rằng sẽ không có thêm cuộc đàm phán nào với Hoa Kỳ cho đến khi mọi binh sĩ Israel rút hoàn toàn khỏi Lebanon. Theo Tasnim, "sẽ không có cuộc đối thoại nào diễn ra" cho đến khi Israel rút hoàn toàn khỏi các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng ở Lebanon và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Lebanon và Gaza. Báo cáo nêu rõ: "Hơn nữa, mặt trận kháng chiến và Iran đã quyết định phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz và mở các mặt trận khác, bao gồm cả eo biển Bab el-Mandeb, để trừng phạt những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái và những người ủng hộ họ." Iran cũng cảnh báo rằng cư dân miền bắc Israel sẽ đối mặt với nguy hiểm đáng kể nếu Israel cuối cùng tấn công miền nam Beirut. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo cư dân miền bắc Israel nên sơ tán khỏi nhà nếu Israel thực hiện cuộc tấn công đã đe dọa vào miền nam Beirut. Hãng tin Fars News, một cơ quan truyền thông bán chính thức của Iran có liên hệ chặt chẽ với Vệ binh Cách mạng, đã đăng một bài báo trên nền tảng X nói rằng lực lượng bán quân sự hùng mạnh này đang cảnh báo cư dân "miền bắc Israel và các khu định cư quân sự ở các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng" rằng họ nên rời khỏi khu vực nếu không muốn bị tổn hại. Liệu Iran sẽ sớm phóng tên lửa đạn đạo vào các thành phố của Israel một lần nữa? Điều này là có thể. Người Iran hiện đang trong tình trạng báo động cao, và rõ ràng họ không ngại bóp cò. Hôm thứ Hai, Iran đã phóng nhiều tên lửa và máy bay không người lái vào một căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait. Trước khi thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào một căn cứ không quân của Mỹ ở Kuwait để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ vào các cơ sở radar và chỉ huy máy bay không người lái của Iran. Washington gọi các cuộc không kích này là "các cuộc tấn công tự vệ" nhằm vào các cơ sở radar và chỉ huy máy bay không người lái của chế độ Iran. Ngoài ra, Iran vừa bắn trúng một tàu buôn bằng tên lửa hành trình để đáp trả một cuộc tấn công trước đó vào một tàu buôn đang hướng đến lãnh thổ Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm thứ Hai cho biết hải quân của họ đã bắn trúng tàu buôn MSC Sariska V bằng tên lửa hành trình để trả đũa cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào tàu chở hàng rời Lian Star mang cờ Gambia ở Biển Oman, đang trên đường đến Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng tuyên bố con tàu này thuộc về "kẻ thù của Hoa Kỳ và Israel". Có vẻ như chiến tranh đã quay trở lại; và dường như các quan chức Iran một lần nữa lại trở thành mục tiêu. Điều này lẽ ra không nên xảy ra. Theo các phương tiện truyền thông chính thống, chúng ta đã rất gần với hòa bình. Và tôi tin rằng ngày mai chúng ta sẽ thấy nhiều tiêu đề hơn về một thỏa thuận khả thi với Iran, mặc dù họ đã nói rất rõ rằng họ sẽ không đàm phán với chúng ta cho đến khi các điều kiện của họ được đáp ứng. Vì một trong những điều kiện là việc rút toàn bộ quân đội Israel khỏi Lebanon, nên những điều kiện này sẽ không bao giờ được đáp ứng, bởi vì điều đó đơn giản là bất khả thi. Tôi biết nhiều người rất mong muốn hòa bình, nhưng đây không phải là thời điểm hòa bình. Đây là thời điểm chiến tranh. Chiến tranh thế giới thứ ba đã đến, và người Iran đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho vòng xung đột tiếp theo. Theo một báo cáo hôm Chủ nhật, Iran đã sửa chữa các lối vào của hàng chục cơ sở tên lửa trước đây bị Mỹ và Israel tấn công trong các cuộc xung đột gần đây. Trong khi đó, Cộng hòa Hồi giáo Iran tiếp tục xây dựng lại cơ sở hạ tầng quân sự của mình khi đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ. Báo cáo, trích dẫn hình ảnh vệ tinh, cho biết Iran đã mở lại 50 trong số 69 lối vào đường hầm tại 18 cơ sở tên lửa ngầm trên khắp đất nước. Iran cũng đã sửa chữa các khu vực bị hư hại khác của các căn cứ này, bao gồm cả các tuyến đường tiếp cận quan trọng trước đây bị Mỹ và Israel ném bom. Báo cáo nêu rõ rằng chế độ Iran, "sau khi nhanh chóng khai quật kho vũ khí ngầm của mình, đã sẵn sàng phóng thêm tên lửa tầm xa vào Israel và các nước Trung Đông khác." Báo cáo dẫn lời các chuyên gia cho rằng Iran vẫn sở hữu khoảng 1.000 tên lửa đạn đạo, phần lớn được cất giữ tại 18 địa điểm này. Cá nhân tôi tin rằng người Iran còn nhiều hơn 1.000 tên lửa đạn đạo. Tôi cũng tin chắc rằng họ vẫn còn một số kế hoạch dự phòng phi truyền thống. Nếu bị dồn ép đến cùng cực, họ sẽ sử dụng những kế hoạch đó. Do đó, chúng ta nên hy vọng rằng tư duy bình tĩnh hơn sẽ thắng thế, nhưng điều đó khó có thể xảy ra. Chúng ta thực sự đang chứng kiến Thế chiến III diễn ra trước mắt, với nhiều chết chóc và tàn phá hơn nữa sẽ đến. Tất nhiên, nhiều người sẽ tiếp tục hô hào "hòa bình và an ninh" càng lâu càng tốt, nhưng thực tế là, không ai có thể ngăn chặn những gì sắp xảy ra.